Cildin nemi, uyum içinde çalışan üç biyolojik sistemin ürünüdür. Üçü de iyi çalıştığında cilt yüzeyi esnek, pürüzsüz ve ışığı yansıtan bir görünümdedir. İçlerinden biri aksadığında kuruluğun gözle görülür belirtileri ortaya çıkar. Hangi sistemin aksadığını anlamak, hangi nemlendirici bileşenlerin rutinde yer almayı hak ettiğini netleştirir. Aynı ürünün bir kişinin cildinde büyük fark yaratırken bir başkasında neden neredeyse hiç etki göstermediğini da açıklar.
Transepidermal su kaybı (TEWL)
Vücut kütlesinin yaklaşık %60'ı sudur. Stratum korneum, bu suyun ne kadarının difüzyonla havaya geçeceğini belirleyen kapı bekçisidir. Sağlıklı ciltte TEWL, metrekare başına saatte yaklaşık 5-10 gram düzeyinde kalır. Kuru, bariyeri zayıflamış ciltte çoğunlukla 15-30 g/m²/h, kimi zaman daha yüksek değerler ölçülür. Çıkan su, kaybedildiği hızda yerine konmaz. Stratum korneumun su içeriği, normal enzimatik deskuamasyon için gereken %10 eşiğinin altına iner.
Stratum korneumun nemi bu eşiğin altına düştüğünde korneositler tek tek ayrılamaz, gözle görülür kümeler hâlinde dökülür. Klinik kuruluğu tanımlayan pullanma, kepeklenme ve pürüzlülük budur. Müdahale yapısaldır: oklüzif bileşenler, uygulamadan sonraki saatler içinde TEWL değerini %30-50 azaltır. Vazelin (petrolatum) hâlâ en çok incelenmiş oklüziftir (TEWL değerini on iki saatte yaklaşık %99 azaltır); dimetikon, skualan ve shea yağı daha hafif seçeneklerdir. Nemli cilde sürülen bir nemlendiricinin kuru cilde sürülen aynı üründen daha iyi sonuç vermesinin biyofiziksel nedeni, oklüzifin nem tutucunun üzerine sürülmesidir.
Lipid çift katmanının yapısı
Korneositlerin arasındaki harç, yapısı hassas biçimde düzenlenmiş bir lipid karışımıdır: kütlece %50 seramid, %25 kolesterol ve %15 serbest yağ asidi. Bu oran rastgele değildir: suyun kolayca geçemediği lameller bir çift katman oluşturur. Bileşenlerden biri azaldığında çift katman daha düzensiz bir yapıya dönüşür ve bariyer su tutma kapasitesini yitirir. Seramid sentezi yaşla, yüzey aktif maddelere sık maruz kalmayla ve egzama, atopik dermatit gibi inflamatuar dermatozlarda azalır.
Hedefe yönelik müdahale topikal takviyedir. Seramid NP, seramid AP ve seramid EOP (ciltte doğal olarak en bol bulunan üç form), fizyolojik konsantrasyonlarda uygulandığında lipid çift katmanına katılır. Oran önemlidir: yayımlanmış çalışmalarda 3:1:1 oranındaki kolesterol, seramid ve yağ asidi karışımlarıyla bariyer işlevi iki ila dört haftada toparlandı; tek başına seramid uygulamasında süreç belirgin biçimde daha yavaş ilerledi. BIOSAR Hydraderm Face Cream, yaşlanan cildin artık yeterince üretemediği lipidleri desteklemek için seramid NP'yi skualanla bir araya getirir.
Doğal nemlendirme faktörü (NMF)
Her korneositin içinde, topluca doğal nemlendirme faktörü adını alan, su bağlayan küçük moleküllerden oluşan bir havuz bulunur: serbest amino asitler, pirolidon karboksilik asit (PCA), üre, laktat ve çeşitli tuzlar. Sağlıklı ciltte NMF, korneositin kuru ağırlığının yaklaşık %20-30'unu oluşturur. Cildin kurutucu bir ortama karşı suyu ozmotik olarak tutabilmesinin moleküler nedeni de budur. NMF, keratinosit farklılaşması sırasında filagrinin enzimlerle parçalanmasıyla oluşur. Farklılaşma inflamasyon, yaş ya da filagrinde işlev kaybına yol açan genetik varyantlar (atopik dermatitli gruplarda yaygındır) nedeniyle bozulduğunda NMF konsantrasyonu düşer.
Topikal nem tutucular, azalan NMF havuzunu takviye eder. %5-20 konsantrasyondaki gliserin, dermisten ve havadan stratum korneuma su çeker; dermatolojide en çok incelenmiş nem tutucudur. Hiyalüronik asit, ağırlığının 1.000 katına kadar su bağlar. Düşük molekül ağırlıklı parçaları stratum korneumun üst katmanına işler; yüksek molekül ağırlıklı formları ise nemlendirici bir film olarak yüzeyde kalır. Sodyum PCA, üre (%5-10) ve pantenolün her biri katkıda bulunur. Klinik tablo tutarlıdır: düşük nemli ortamlarda yalnızca nem tutucudan oluşan rutinler, beklenenin tersine kuruluğu artırabilir. Havada çekilecek nem yokken nem tutucu suyu dermisten yukarı çeker. Kuru iklimlerde nem tutucunun üzerine bir oklüzif katman uygulamak bu yüzden vazgeçilmezdir. BIOSAR Hydraderm Face Cream de bu yüzden ikisinden yalnızca birine dayanmaz: nem tutucuları seramid NP ve skualanla tek formülde bir araya getirir.